Yazı Dizisi | Finansal Fair Play Dosyası -1

Simon Kuper’in ünlü sözündeki gibi Futbolun Sadece Futbol Olmadığını bu büyük endüstrinin kat ettiği yolları daha önceki yazılarımızda incelemiştik. Endüstri her ne kadar inanılmaz boyutlara ulaşmış olsa da bu havuzda harcanan paralar da fazlasıyla ciddi miktarlara ulaştığından şirketleşen kulüplerin gelir-gider tablolarının eksiye gidişi Uefa’yı harekete geçmek zorunda bırakmış ve 2012-2013 sezonu ile birlikte Financal Fair Play uygulamasını hayata geçmeye zorlamıştır.

Öncelikle bu yazı dizisinde ana hatları ile neleri anlatacağımızı incelemekte fayda var;

Ø  FFP Nedir ? İlkeleri nelerdir, Uyulması Gereken Esaslar Neler?

Ø  FFP’de ilk uyarıyı hangi takım neden aldı ? FFP yaptırımları Neler?

Ø  FFP’de Avrupa futbolunda örnek takım incelemeleri ve raporlar

Ø  FFP’de güncel uyarılar, yapılması gerekenler ve ceza alan takımlar

Ana hatlarıyla ve önemli noktaların detay raporlarıyla bu konular üzerinde duracağımız yazı dizisinde ilk olarak FFP nedir ve ilkeleri nelerdir bunları incelememiz uygun olacaktır.

FFP NEDİR?

ffp2Futbol kulüplerinin gelirlerinde ki dikey artış, giderleri de aynı ölçüde artırdı ve sorunların başlangıç noktasını teşkil etti. Artan bu gelir kalemlerinin etkin ve verimli şekilde kullanılmaması, üstüne bir de kötü yönetimlerle birleşince, kulüplerin mali disiplinleri zaman içinde yok olmaya başladı. Kaybolan bu mali disiplin ise kulüpleri altından kalkamayacakları mali bir kısır döngüye itti.

Birçok kulüp pahalı ve akılcı olmayan transfer harcamaları ile birlikte yaşadığı sportif rekabette kötü gidişatın esiri olup, kaynaklarını da etkin ve verimli şekilde kullanamayınca, şirket şekilde kurulduysa iflasa sürüklenerek, dernek şeklinde kurulduysa kapanarak ve tasfiye olarak yok olup gitti.

İşte günümüz futbolunda 100 milyon Euro eden süper yıldızların, 40 milyon Euro’luk reklam anlaşmalarının bazen getiremediği o başarı köklü kulüpleri batma noktasına getirip, futbolu ticaret yapmak için kullanan kişilerin eline geçmesine neden olurken, Uefa artık bu duruma dur demek için 2004 yılında Uefa kriterlerini devreye sokma kararı aldı. Kendisine bağlı lokal federasyonlar aracılığı ile kulüpleri mali, iktisadi, yönetsel, sportif ve tesis koşulları bakımından yönlendirmeye ve disipline etmeye yönelik kararları uygulamaya geçirdi. Bu sistem ile bugün mevcut olan kulüp lisanslama yöntemi kurulmuş oldu.

Kulüp Lisanslama Yöntemi ile kulüpler nisan ayının ilk haftasına kadar ;

Ø  İçinde bulunduğu yılın veya ara yılın mali tablolar listesini

Ø  Gelecek döneme ait mali tabloları

Ø  Nisan ayı ilk haftası itibarıyla vadesi geçmiş borç kontrollerini

Belirterek Uefa’da oynayabilmek için lisans almak zorundadır. Bu kriterlerin alt evrakları mevcut olduğu gibi Denk Hesap Zorunluluğu ana şarttır.

Kulüp Lisans Sistemi uygulamada olmasına rağmen hepimizin bildiği gibi Türkiye Süper Liginde her sezon en az iki takım lisans alamamakta.

İşte tam da bu yüzden Uefa Kulüp Lisans Sisteminin de bu olumsuz mali gidişata çözüm olmadığını görerek Uefa kriterleriyle beraber uygulanmak üzere 2009 yılında Financal Fair Play uygulamasını hayata geçirmek için çalışmalara başladı. Financal Fair Play uygulaması 2013-2014 yılı için uygulanması planlanırken Premier Lig takımlarının kısa sürede buna uyum sağlamakta zorlanacağını gündeme getirmesiyle bu uygulama 2014-2015 sezonuna ertelendi.

ffp3

FFP Kriterleri Nelerdir?

1.   Yöneticiler ve Kulüp başkanları kulüp için cebinden harcama yapamayacak. (Örn.Ferit Şahenk-Moussa Sow)

2.   Kulüpler, kendi yöneticilerine veya iş ortaklarına ait borçlarını kaynaklarına iade edecekler. (Örn. Demirören-Bjk)

3.   2012-2013’den itibaren kulüpler transferlere gelirlerinden daha fazla harcama yapmayacak. (Denk Bütçe)

4.   Sadece kulübe hibe edilen ve kulübe ait gelirler değerlendirmede kulüp geliri sayılacak. (Örn. Başkanın kulübe borç vermesi gelir sayılmayacak)

5.   Hiçbir futbolcu, kulüp ya da yasal otoriteye vadesi geçmiş borç bulunmayacak. Gelirden daha fazla borçlanılmayacak. Borçlanılırsa transfer yasağı cezası alınacak. (Örn.Galatasaray-SPK-Vergi)

6.   Öz sermayenin eksiye düşmesine izin verilmeyecek. Kulüpler denk bütçe kapsamında ve yıllık gelir-gider tahmininde başa baş noktasını yakalayacak. (Sistemin oturması için ilk yıllarda istisnai olarak belli noktada zarar edilmesine-eksiye düşülmesine izin verilecek.)Tablo 1A

7.   Futbolculara yapılacak ücret, maaş ve prim ödemeleri, toplam gelirin yüzde 70’ini geçemeyecek.

8.   Bütçesi 5 milyon Euro’nun altındaki takımlar kriterlerden muaf olacak.

9.   Kulüplerin fahiş yüksek ve fahiş düşük fiyatlarda yaptığı anlaşmalarla kurduğu şirket ilişkileri gelir-gider tablosuna katılmayarak, emsal fiyat esas alınacak. (Örn: M.City’nin Etihad ile olan 10 yıllık 642 milyon Dolar’lık sponsorluk anlaşması)

10.  Kulüplerin altyapı, stadyum ve antrenman sahası için yapacağı yatırım amaçlı harcamalar başa baş noktası hesaplamalarına dahil edilmeyecek.

Tüm bu kriterlere uyum ve başa baş noktasının denk bütçe ilkesiyle beraber uygulamasının kısa sürede kulüpler için zor bir geçiş olduğunu bilen Uefa, bu nedenle kulüplere aşamalı bir geçiş imkanı sağlamış ve aşağıdaki tablo dâhilinde incelemelerde başa baş noktasının sapmasını göstermiştir.

Bu kriterleri sağlamayan kulüplerin yaptırımları ise tahmin edebileceğiniz gibi Uefa Avrupa Kupalarına katılmaktan men edilmek.

Tablo-Kriter Kaynak: A.Can Nizamoğlu “Finansal Fair Play”

adet yorum. Siz de yorumunuzu aşağı yazabilirsiniz.

Yazar: Çağrı Sefa Şen

Yazar | cagrisen@futbolakademi.net

Paylaş